Waarom is de timing van de aankoop belangrijk?
Voor kandidaat-kopers die hun aankoop nog plannen, kan de datum van de verkoopovereenkomst een belangrijk aandachtspunt worden.
Volgens het administratieve standpunt dat de Vlaamse Belastingdienst op 1 oktober 2026 publiceerde, zou voor de overgang naar het nieuwe tarief de datum van de verkoopovereenkomst doorslaggevend zijn.
Dat betekent dat een verkoopovereenkomst die nog vóór 1 januari 2027 wordt gesloten, onder de overgangsregeling mogelijk nog in aanmerking komt voor het tarief van 2%, ook wanneer de notariële akte later wordt verleden.
Er zijn wel aandachtspunten. Een wederzijdse aankoop- en verkoopbelofte, ook bekend als een gekruiste optie, wordt volgens dit standpunt niet gelijkgesteld aan een verkoopovereenkomst. In dat geval kan de datum van de authentieke akte bepalend zijn.
Omdat de definitieve regelgeving en de concrete overgangsvoorwaarden moeten worden nagegaan, is het verstandig om hierover tijdig advies in te winnen.
Wat betekent dit voor de vastgoedmarkt?
Een verhoging van de registratierechten heeft in de eerste plaats een rechtstreekse invloed op de aankoopkosten. Vooral starters en gezinnen die hun eerste woning kopen, moeten voldoende eigen middelen voorzien om niet alleen de aankoopprijs, maar ook de bijkomende kosten te financieren.
Daarnaast kan een aangekondigde tariefwijziging invloed hebben op de timing van transacties. Sommige kandidaat-kopers zullen mogelijk proberen om hun aankoop nog vóór de overgangsdatum af te ronden. Dat kan tijdelijk leiden tot een grotere vraag naar woningen en extra druk op de voorbereiding van verkoopovereenkomsten en notariële dossiers.
Of de maatregel op langere termijn ook een merkbare invloed heeft op de woningprijzen, hangt af van verschillende factoren, waaronder het aanbod, de rentevoeten, de koopkracht en het vertrouwen van consumenten.
De verhoging mag dus niet zonder meer worden beschouwd als een voorspelling van dalende of stijgende vastgoedprijzen. Wel verhoogt ze de totale kostprijs van een aankoop voor wie onder het verlaagde tarief valt.